2009 йилдаги дастурлар ва тадбирлар
Коррупцияга қарши экспертларнинг Тошкент анжуманидаги иштироки (04/01/2009)
Европа, Америка Қўшма Штатлари ва Марказий Осиёлик экспертлар Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Наркотиклар ва Жиноят бўйича (БМТГҲИ) Идораси томонидан 31-март ва 1-апрел кунлари ташкил этилган аксил-коррупция масалалари бўйича анжуманда иштирок этиш учун Тошкентга ташриф буюришди.
“Коррупцияга қарши БМТ Конвенциясини маҳаллий қонунлар ва амалиётга татбиқ этиш” номли анжуман БМТНЖИнинг Ўзбекистонда коррупцияга-қарши ташаббуси бошланишидан нишона бўлди. Мазкур ташаббус қисман Буюк Британия томонидан молиялаштирилмоқда, шу билан бирга тахминан 300000 АҚШ долларига тенг маблағ АҚШ Давлат департаментининг Наркотикалар ва ҳуқуқ-тартибга оид халқаро масалалар бўйича Бюроси томонидан тақждим этилмоқда.
Словения, Латвия, Қозоғистон, Россия ва бошқа мамлакатлардан келган коррупцияга-қарши экспертлар, Ўзбекистон Ҳукуматининг Бош Прокурор Ўринбосари Алишер Шарафутдинов етакчилигидаги бир қанча вазирликлар мулозимлари билан учрашдилар. Экспертлар орасида активларни қайтариш ва жиноий йўл орқали топилган пулни “ювиш”, яъни легаллаштиришни олдини олиш масалаларига ўз тажрибаси билан ҳисса қўшган, АҚШ Адлия Департаменти адвокати Роберт Стейплтон ҳам бор эди.
Мавзулар трансмиллий миқёсда содир этилган коррупцияга оид жиноятлар ва тергов ишларини олиб бориш, жиноятга қарши масалалар билан шуғуллунадиган миллий идораларни ташкил қилиш ва давлат ҳаридлари бўйича энг зўр амалиётлардан иборат бўлди. Ўзбекистон Бош Прокуратураси, Миллий Хавфсизлик Хизмати, Адлия Вазирлиги ва бошқа вазирликлар вакиллари ўзларининг коррупцияни олдини олиш ва унга қарши курашдаги роллари ҳақида ҳисобот бердилар.
АҚШ Элчиси Ричард Норланд конференцияда қилган кириш нутқида коррупция дунёдаги ҳар қандай давлатга таъсир ўтказиб, иқтисодий тараққиётни ва натижада одамлар турмуш даражасини орқага суриши мумкинлигини таъкидлаб ўтди.
“Ҳеч қайси давлат талончиликлардан холи эмас” деди Норланд. “Коррупция бизнес учун зарар ва ҳукуматлар шаффофлик ва масъулиятни илгари суриш бўйича чоралар қабул қилишидан барчамиз манфаатдормиз.”
2008 йил июл ойида Ўзбекистон БМТнинг Коррупцияга қарши Конвенциясини қабул қилди. Конвенцияни имзолаган давлатлар томонидан коррупцияни олдини олиш, криминализация ва активларни қайтариш каби соҳалар бўйича қилиниши лозим бўлган чораларни баён қилади. Бу конвенция коррупцияга қарши амалиётларни амалга оширишда давлатларга, БМТНЖИ кўрсатмалари остида, халқаро ёрдам кўрсатишни ҳам кўзда тутади.
Конференция ҳамда кенг миқёсдаги коррупцияга қарши ташаббус, коррупцияга қарши курашга оид миллий режани такомиллаштираётган Ўзбекистон Ҳукуматига ёрдам беришни кўзда тутади, дейди АҚШнинг Тошкентдаги Элчихонасида Наркотикалар ва ҳуқуқ-тартибга оид масалалар бўйича масъул шахс, АҚШ Хорижий хизмати ходими Тимоти Бакли.
АҚШ ҳукумати ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ёрдами билан БМТНЖИ Ўзбекистоннинг Конвенцияда баён этилган чора-тадбирларни амалга ошириш бўйича саъй-ҳаракатларини қўллаб-қувватлашдаги биринчи қадам сифатида анжуманга ҳомийлик қилишга муваффақ бўлганлигидан жуда мамнун бўлдим, дейди БМТНЖИнинг Марказий Осиё бўйича Минтақавий Вакили Жеймс Каллахан.
“Коррупция кўпгина мамлакатларда ҳаётий ҳақиқатдир, аммо бундай бўлмаслиги ва бунга йўл қўйилмаслиги лозим” дейди Каллахан. “Коррупция иқтисодий тараққиётга, инсон ҳуқуқларига ва ҳукуматга бўлган ишончга зарар етказади. БМТНЖИ Ўзбекистон Ҳукуматининг бундай муаммоларни бартараф этиш ҳаракатларини олиб бораётганлигидан мамнундир, биз ҳам Ҳукумат саъй-ҳаракатларини қўллаб-қувватлашда давом этишни кутиб қоламиз.”
Элчи Норланднинг таъкидлашича, коррупция кенг тарқалган деган тасаввур бутун Марказий Осиё минтақасига салбий таъсир қилмоқда. Аммо, Ўзбекистон томонидан яқинда коррупцияга қарши қўйилган қадамлар бу салбий тасаввурни ўзгартира бошлади, дейди у.
У Коррупцияга Қарши Конвенция тамойилларини амалга ошириш ишларида Ўзбекистонга техник ёрдам кўрсатишга АҚШ доимо тайёр эканлигини маълум қилди.